Nikolaj Ivanovič Vlasov
Nikolaj Ivanovič Vlasov (rus. Nikolaй Ivanovič Vlasov), vazduhoplovni as, potpukovnik sovjetskih vazduhoplovnih snaga, Heroj Sovjetskog Saveza.
Vlasov je rođen 11. novembra 1916. u ruskoj radničkoj porodici u Petrogradu, tada Carskoj Rusiji. Nakon što je završio sedam razreda škole, radio je kao mehaničar u fabrici i sekretar u komitetu Komsomola, sve dok se 1934. nije priključio Crvenoj armiji. Nakon završetka letačkog kursa u vojnoj vazduhoplovnoj školi, 1936. postaje instruktor letenja. Tri godine kasnije biva primljen u Komunističku partiju.
Od prvog dana nemačkog napada na Sovjetski Savez, Vlasov kao komandir eskadrile učestvuje u borbenim dejstvima. Avgusta 1941. beleži obaranje nemačkog izviđačkog aviona taranom, obrušavanjem i udarcem sopstvenog aviona o avion neprijatelja, pošto je imao zastoj na naoružanju. Taran je bio uspešan, nemački avion oboren, ali je Vlasov morao da napusti svoj teško oštećeni avion; tom prilikom je pretrpeo znatne ozlede, koje će ga odvojiti od letenja u narednih godinu dana. Po izlasku iz bolnice, vreme provodi u obučavanju mladih sovjetskih pilota. Juna 1942. dobija dozvolu da se vrati letenju, ali umesto na lovačkoj avijaciji okreće se noćnom bombarderu Po-2. Na jednom od letova dobija zadatak da avionom U-2 sleti u blizini neprijateljskih linija i evakuiše oborenog sovjetskog pilota, Filipa Demčenkova, Heroja Sovjetskog Saveza – što je pod teškom nemačkom vatrom i uspeo da izvrši.
Nakon 220 borbenih letova, 27 vazdušnih bojeva i 10 oborenih neprijateljskih aviona, Vlasov 23. novembra 1942. biva proglašen Herojem Sovjetskog Saveza, zbog čega putuje u Kremlj kako bi primio odlikovanje.
U jutro 29. jula 1943, lovački avion Jak-1 Vlasova biva oboren neprijateljskom protivavionskom vatrom iznad Lenjingrada. Prilikom rušenja biva izbačen iz aviona; preživeo je, ali ga Nemci onako onesvešćenog zarobljavaju. Pošto je odbio saradnju sa nacistima, teretnim vozom ga šalju u Lođ, u okupiranu Poljsku. U proleće 1944. pokušava svoj prvi beg iz zarobljeništva, nakon čega biva prebačen u Vircburg u Nemačkoj. Ne želeći da mu važno odlikovanje Heroja Sovjetskog Saveza, zlatna zvezda, padne u ruke Nemaca, predaje je na čuvanje drugom zarobljeniku – generalu Mihailu Lukinu, koji je ušiva u opasač i tako sakriva. Vlasov ubrzo pokušava i drugo bekstvo iz zarobljeništva, i to tako što se pravio bolesnim i pokušao da pobegne kroz prozor bolnice. I ovaj pokušaj bekstva bio je neuspešan, nakon čega ga Nemci prebacuju u Mathauzen u Austriji. U Mathauzenu pokušava da organizuje pobunu logoraša, u vreme kada su sovjetske snage stupile na jugoslovensku teritoriju, ali ga je jedan od članova užeg kruga organizatora pobune izdao SS-ovcima. SS-ovci ga izlažu stravičnom mučenju, nakon čega ga 26. januara 1945. živog spaljuju u krematorijumu. Uprkos njegovoj smrti, logoraši su 3. februara 1945. podigli pobunu i grupa od 738 logoraša je uspela da goloruka savlada stražare i preko ograde pobegne iz logora.
Za razliku od mnogih zarobljenih sovjetskih vojnika, Vlasov je hvaljen od strane sovjetskog vojnog vrha, kao primer odanosti i hrabrosti. Nakon svoje užasne smrti u Mathauzenu, Vlasova nisu posthumno oslobodili krivice što je bio zarobljen, ali je slavljen kao heroj i predstavljan kao uzor kako se sovjetski vojnik treba ponašati u zarobljeništvu. Vlasovljev lik je 1971. dospeo na poštansku marku, a mnoge ulice širom Sovjetskog Saveza ponele su njegovo ime.